Nowe zasady ortografii: Czy uczniowie dostaną jedynki za błędy?

Reforma ortografii, która weszła w życie 1 stycznia 2026 roku, jest jedną z największych zmian w pisowni polskiej od czasów powojennych. Językoznawcy z Instytutu Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego podkreślają, że będzie to wymagało od społeczeństwa ponownego przyswojenia wielu zasad. Nowe reguły, uchwalone przez Radę Języka Polskiego, mają na celu uproszczenie zapisów i ujednolicenie pisowni, co powinno pomóc w eliminacji błędów oraz pozwolić skupić się na innych aspektach poprawności językowej.

Proces wprowadzania zmian

Kampania społeczna, zainaugurowana przez Radę Języka Polskiego, miała na celu przygotowanie społeczeństwa do nadchodzących zmian w ortografii. Rozpoczęta po wakacjach, miała dać czas instytucjom, wydawcom i autorom do adaptacji do nowych reguł. Wprowadzenie nowych zasad ma uprościć i ujednolicić zapis różnych grup wyrazów, eliminując problematyczne wyjątki.

Wpływ reformy na edukację

Zmiany wprowadzane są stopniowo, aby umożliwić nauczycielom i uczniom dostosowanie się do nowych zasad. Przez minimum rok obowiązuje okres przejściowy, w którym obie formy pisowni uznawane są za poprawne. Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli zapewnia, że nauczyciele mieli czas na zapoznanie się z nowościami, co ma na celu łagodzenie przejścia na nowe zasady w edukacji.

Kluczowe zmiany w pisowni

Jedną z istotnych zmian jest pisownia wielką literą nazw mieszkańców miast i dzielnic oraz możliwość alternatywnego zapisu dla nieoficjalnych nazw etnicznych. Nowe zasady obejmują również pisownię nazw firm, marek oraz poszczególnych egzemplarzy wyrobów przemysłowych wielką literą. Wprowadzono również rozdzielną pisownię cząstek takich jak -bym, -byś z innymi częściami mowy.

Ujednolicenie i uproszczenia

Reforma wprowadza jednolitą pisownię przymiotników tworzonych od nazw osobowych małą literą, bez względu na ich interpretację. Zasady dotyczące członu pół- oraz pisowni z łącznikiem w przypadku prefiksów zostały również zaktualizowane, co pozwala na większą elastyczność w zapisach.

Wielkie litery w nazwach własnych

Nowe zasady obejmują również zmiany w zakresie użycia wielkich liter w nazwach własnych, takich jak nazwy komet, obiektów przestrzeni publicznej czy lokali usługowych. Zmiany te mają na celu ujednolicenie pisowni i eliminację niepotrzebnych wyjątków.

Zmiany w pisowni prefiksów

Nowa reforma wprowadza modyfikacje w pisowni prefiksów, umożliwiając rozdzielną pisownię cząstek takich jak super-, ekstra- oraz jednolitą pisownię cząstek niby-, quasi- z wyrazami zapisanymi małą literą. Te zmiany mają na celu dostosowanie pisowni do współczesnych potrzeb językowych.

Reforma ortograficzna, choć wymaga adaptacji, ma na celu ułatwienie i ujednolicenie zasad pisowni, co przyniesie korzyści zarówno dla osób uczących się języka, jak i dla profesjonalistów zajmujących się językiem na co dzień.

Źródło: Urząd Miejski w Lubinie