Nowe przepisy dotyczące kontroli zwolnień lekarskich już obowiązują

Niedawno wprowadzono nowe przepisy dotyczące nadzoru nad zwolnieniami lekarskimi, które nadają kontrolerom ZUS dodatkowe uprawnienia. Osoby korzystające z e-ZLA otrzymały szczegółowe wytyczne, które określają, co jest dozwolone, a co zakazane podczas zwolnienia lekarskiego.

Nowelizacja przepisów nie zmienia podstawowej zasady, że osoba korzystająca ze zwolnienia lekarskiego może stracić prawo do zasiłku chorobowego, jeśli w trakcie zwolnienia podejmie pracę zarobkową lub angażować się w czynności sprzeczne z celem zwolnienia. Wprowadzone zmiany precyzują jednak, jakie działania są dopuszczalne, a jakie nie.

Co oznacza praca zarobkowa?

Praca zarobkowa to wszelkie działania mające charakter zawodowy, niezależnie od formy prawnej. Nie zalicza się tu jednak tzw. czynności incydentalnych, które są podejmowane w wyniku istotnych okoliczności, lecz muszą być one niezwiązane z poleceniem pracodawcy. Na przykład podpisanie ważnego dokumentu może być uznane za taką czynność, o ile nikt inny nie jest upoważniony do jej wykonania.

Wyjątki od reguły

Podczas zwolnienia lekarskiego dopuszczalne są pewne codzienne czynności, takie jak wizyta u lekarza, w aptece czy na rehabilitacji. Dozwolone jest również zrobienie zakupów spożywczych czy odprowadzenie dziecka do przedszkola, jeśli nie ma innej osoby, która mogłaby to zrobić.

Cel zwolnienia lekarskiego

Podstawowym celem zwolnienia jest poprawa zdrowia i rekonwalescencja. W związku z tym osoba na zwolnieniu nie powinna podejmować żadnych działań, które mogłyby zakłócić ten proces. ZUS zastrzega, że wszelkie działania sprzeczne z celem zwolnienia będą podlegały kontroli i ocenie.

Nowe uprawnienia kontrolerów

Kontrolerzy ZUS mają prawo do legitymowania osób na zwolnieniu i mogą wchodzić do miejsc, gdzie przeprowadzana jest kontrola. Mogą także zbierać wyjaśnienia zarówno od osoby na zwolnieniu, jej pracodawcy, jak i lekarza prowadzącego.

Podsumowanie kontroli w pierwszym kwartale 2026 roku

W województwie dolnośląskim ZUS przeprowadził ponad 6,5 tysiąca kontroli zwolnień lekarskich. Z tego w 348 przypadkach doszło do odebrania zasiłku chorobowego. W poszczególnych oddziałach wyniki kontroli wyglądały następująco:

• Oddział ZUS w Legnicy: 3,2 tysiąca kontroli, z czego 175 zakończyło się odebraniem zasiłku.
• Oddział ZUS w Wałbrzychu: 1,4 tysiąca kontroli, 68 przypadków z zakończeniem utratą zasiłku.
• Oddział ZUS we Wrocławiu: 1,9 tysiąca kontroli, 105 przypadków z odebraniem zasiłku.

Nowe przepisy mają na celu zapewnienie, że zwolnienia lekarskie będą wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, a nie jako sposób na unikanie obowiązków zawodowych.

Źródło: Urząd Miejski w Lubinie