Stary Ratusz w Legnicy to budynek, który od razu zwraca uwagę na rynku. Nie wygląda jak typowy ratusz miejski, bardziej przypomina barokowy pałac z reprezentacyjnymi schodami i elegancką fasadą. Wzniesiony w XVIII wieku według projektu miejscowego architekta, dziś stanowi część legnickiej sceny artystycznej, a jego parter zajmuje klimatyczna kawiarnia. To jedno z tych miejsc, które warto zobaczyć spacerując po Legnicy – zarówno dla samej architektury, jak i ciekawej historii.
- barokowa architektura w sercu miasta
- klimatyczna kawiarnia na parterze
- efektowne schody idealne do zdjęć
- bliskość katedry Świętych Piotra i Pawła
- połączenie z Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej
Historia budynku – od rady miejskiej do teatru
Obecny gmach powstał w latach 1737-1741 według projektu Franza Michaela Scheerhofera Młodszego. Pierwsze posiedzenie rady miejskiej odbyło się tu 15 maja 1741 roku, ostatnie zaś – dokładnie 164 lata później – 8 kwietnia 1905 roku. Władze miasta przeniosły się wtedy do nowego, większego gmachu za katedrą, bo Legnica rozwijała się w tym czasie na tyle dynamicznie, że stary budynek przestał wystarczać.
Nie był to jednak pierwszy ratusz w tym miejscu. Drewniany poprzednik spłonął w 1338 roku, a w latach 1379-1380 wzniesiono murowaną wersję. Obecna barokowa budowla zastąpiła ją w XVIII wieku.
W 1929 roku ratusz zyskał charakterystyczną neobarokową wieżę, która dodała mu jeszcze więcej elegancji. Po wojnie budynek przechodził różne przemiany – najpierw mieścił się w nim Legnicki Dom Kultury, a w 1977 roku przekazano go Teatrowi Dramatycznemu. W latach 2007-2008 przeprowadzono gruntowną rewitalizację ze środków unijnych, która przywróciła wnętrzom dawny blask.
Przez prawie dwa dziesięciolecia po wojnie, do 1965 roku, w budynku stacjonowali żołnierze radzieccy. Dopiero po ich wyprowadzeniu się, w latach 1966-67, przeprowadzono remont i oddano obiekt Teatrowi Modrzejewskiej.
Barokowa architektura na dolnośląską modłę
Stary Ratusz wyróżnia się na tle innych tego typu budynków w regionie. Jego fasada z finezyjnymi detalami rzeczywiście przywodzi na myśl raczej pałac niż siedzibę władz miejskich. Budynek ma trzy trakty i trzy kondygnacje, a na osi znajduje się ryzalit podkreślony dwoma biegami efektownych zewnętrznych schodów.
Boniowany parter, pilastry dzielące elewację, dach mansardowy z lukarnami i cebulasty hełm na ryzalicie – to wszystko składa się na harmonijną całość. Schody są szczególnie fotogeniczne i często pojawiają się na zdjęciach z Legnicy.
Budynek tworzy część zabudowy śródrynkowej i leży na historycznej osi głównej ulicy miasta – deptaku Najświętszej Marii Panny. Po jednej stronie przylegają do niego wąskie Kamieniczki Śledziowe z podcieniami, dawne kramy kupieckie (nazwa wzięła się od ich szczupłej bryły). Po drugiej stronie rynku wznosi się katedra Świętych Piotra i Pawła.
Co znajduje się w ratuszu dzisiaj
Obecnie Stary Ratusz jest integralnie połączony z budynkiem Teatru im. Heleny Modrzejewskiej od strony północnej. W jego wnętrzach mieści się administracja teatru, garderoby aktorów, pracownia plastyczna oraz archiwum. Nie jest to więc muzeum otwarte dla zwiedzających w tradycyjnym sensie.
Hol budynku często wykorzystywany jest jako przestrzeń wystawiennicza – warto sprawdzić, czy akurat coś się tam nie dzieje. W przyziemiu, zgodnie z przedwojenną tradycją, działa Kawiarnia Ratuszowa, która po rewitalizacji zyskała klimatyczny charakter. To dobre miejsce na kawę podczas spaceru po rynku.
Dla kogo to miejsce
Stary Ratusz zainteresuje przede wszystkim osoby ceniące architekturę barokową i historyczne budowle. Miłośnicy fotografii również znajdą tu ciekawy temat – zarówno fasada, jak i detale architektoniczne świetnie wyglądają na zdjęciach, szczególnie w dobrym świetle.
Nie jest to atrakcja, która zajmie pół dnia – raczej punkt do zobaczenia podczas spaceru po centrum Legnicy. Warto połączyć wizytę z oglądaniem innych zabytków na rynku: Kamieniczek Śledziowych, katedry czy Nowego Ratusza.
Rodziny z dziećmi mogą po prostu pospacerować po rynku i wejść do kawiarni. Dla dzieci sam budynek może być mniej interesujący niż dla dorosłych, ale całe otoczenie rynku stwarza przyjemną przestrzeń do odpoczynku.
Na sklepieniu przedsionka ratusza zachował się fresk przedstawiający herb Legnicy – warto zwrócić na niego uwagę, jeśli będzie okazja zajrzeć do środka.
Praktyczne informacje dla odwiedzających
Lokalizacja: Rynek w Legnicy, przy deptaku Najświętszej Marii Panny. Budynek znajduje się w centrum miasta, więc łatwo go znaleźć.
Dojazd: Do centrum Legnicy można dojechać samochodem (parkingi w okolicy rynku) lub komunikacją miejską. Z dworca kolejowego do rynku to około 15-20 minut spacerem.
Zwiedzanie: Budynek nie funkcjonuje jako muzeum – mieści się w nim administracja teatru. Można podziwiać go z zewnątrz, spacerować po rynku i wejść do kawiarni w parterze. Hol bywa dostępny podczas wystaw.
Kawiarnia Ratuszowa: Działa w przyziemiu budynku, warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą.
Czas wizyty: Samo obejrzenie budynku od zewnątrz to kilkanaście minut. Z kawą w kawiarni i spacerem po rynku można spędzić tu spokojnie godzinę.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy: Kamieniczki Śledziowe (bezpośrednio przy ratuszu), katedra Świętych Piotra i Pawła, Nowy Ratusz, deptak Najświętszej Marii Panny z zabytkowymi kamienicami.