Nowe zasady zwolnień lekarskich od 2026 roku

Od 2026 roku czekają nas istotne zmiany w zakresie zwolnień lekarskich i orzecznictwa, które mają na celu usprawnienie procesu i eliminację dotychczasowych niejasności. Podpisana przez Prezydenta RP 7 stycznia nowelizacja ma wprowadzić bardziej przejrzyste zasady korzystania z L4, co powinno przynieść korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcom.

Nowa definicja pracy i aktywności na L4

Ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej podkreśla, że okres zwolnienia chorobowego powinien sprzyjać regeneracji i zdrowieniu, a nie być źródłem stresu związanego z niejasnymi przepisami. Nowe regulacje po raz pierwszy określają, co oznacza „praca zarobkowa” oraz „aktywność sprzeczna z celem zwolnienia”. Dzięki temu osoby na L4 nie będą musiały obawiać się, że codzienne czynności, takie jak zakupy czy odprowadzanie dzieci, zostaną uznane za nadużycie, o ile nie są sprzeczne z celem zwolnienia.

Innowacje w zakresie wyjątkowych czynności

Nowelizacja wprowadza również możliwość wykonywania tzw. czynności incydentalnych, które są niezbędne w wyjątkowych okolicznościach i nie wynikają z polecenia pracodawcy. Mogą to być działania takie jak podpisanie pilnego dokumentu czy jednorazowe opłacenie faktury. Takie czynności są uznawane za niezbędne i nie powinny wpływać negatywnie na status zwolnienia.

Możliwość pracy u innego pracodawcy

Jedną z istotnych zmian jest możliwość wykonywania pracy u innego pracodawcy, nawet podczas L4 u obecnego. Dotyczy to sytuacji, w których dany rodzaj pracy jest niemożliwy do wykonania z powodu choroby, ale inne obowiązki zawodowe mogą być realizowane. Przykładowo, chirurg, który nie może operować, może prowadzić wykłady na uczelni. Warunkiem jest zgłoszenie tego faktu pracodawcy i zapewnienie, że praca nie jest sprzeczna z celem zwolnienia.

Zrewolucjonizowane zasady orzecznictwa

Zmiany obejmą również system orzecznictwa, pozwalając na wystawianie zwolnień lekarskich nie tylko przez lekarzy, ale także przez pielęgniarki i fizjoterapeutów w określonych sytuacjach. Nowe przepisy umożliwiają również orzekanie w pierwszej i drugiej instancji przez jednego lekarza, a w bardziej złożonych przypadkach – przez zespół trzech lekarzy. Do usprawnienia procesu przyczyni się także wprowadzenie 30-dniowego terminu na wydanie orzeczenia oraz zwiększenie liczby orzeczników ZUS, wspieranych przez asystentów medycznych.

Kontrole ZUS i ich nowe możliwości

Wzmocnione zostaną uprawnienia kontrolne ZUS, a kontrole będą mogły być prowadzone nawet po zakończeniu choroby. Kluczową rolę odegra doprecyzowane pojęcie „działania sprzecznego z celem zwolnienia”, które będzie podstawą do oceny zasadności zasiłku. Chociaż może to prowadzić do sporów interpretacyjnych, nowe przepisy mają na celu skuteczniejszą walkę z nadużyciami.

Wprowadzone zmiany mają na celu uporządkowanie systemu zwolnień lekarskich, ułatwienie dostępu do świadczeń oraz zwiększenie przejrzystości zasad, co powinno przyczynić się do lepszego funkcjonowania zarówno pracowników, jak i pracodawców w oparciu o jasne i zrozumiałe reguły.

Źródło: Urząd Miejski w Lubinie